KİŞİLİK OLUŞUMU

Mustafa Örki

20-04-2021
Bize yazmak için tıklayınız.

“Ey iman edenler oruç size yazıldı” Bakara/2,183
Bu ayette geçen ‘ketebe’ kelimesi yazıldı farz kılınmasını nasıl anlayacağız? Râğıb el-İsfahani bir şeyi ispat etmek, takdir etmek, zorunlu kılmak ve azmetmek manasınadır. O zaman ramazan ayı ve oruç bir duruştur, şahsiyet oluşumudur.
Farz kelimesi için ise gerekli olduğu için gerekli görüldü manasınadır. Tüm bunlardan sonra Peygamber sav sünnetini ve sözlerini anlamaya çalışabiliriz. O bizim için rehberdir, bir emrin nasıl yapılacağını o bize göstermiştir. Sekiz sene oruç tuttuğunu Bedir savaşı gibi seferlerin Ramazan ayında yapıldığını siyer kitaplarından öğreniyoruz.
Tüm ibadetler için diklenmeden bir dik duruştur, esas duruştur denilmesi yerindedir. Ramazan ayında kişiliğimiz yeniden şekillenmektedir. Kime itaat ediyoruz, şeytan ve egomuzu yoksa Rabbimize mi? Hür müyüz yoksa esir miyiz?
Tin suresinin dördüncü ayetinde “En güzel kıvamda yaratılan” insanın bozulunca en kötü olması da bir sonraki ayetten öğreniyoruz. İnsan potansiyel olarak en güzel niteliklere sahiptir, kullanması halinde varlıkların en zirvesine ulaşabilecektir. Bunun için çaba ve gayretinin olması gerekir.
Bu eğitim ve öğretimin terbiyenin olması gerekir. Cennet ve cehenneme çıkacak bu yolculuğun yol azığını Kuran’ın yanında hadislerde bize net bilgi verir. Her farz kılınan yazılan ibadet bizi şahsiyet kişilik sahibi yapar. Çünkü biz Şahadet kelimesi söylemekle uzun bir listeye imza attık. Sözümüzde durmak kişiliğimizi göstermektir.
İslami kişilik en gerekli olandan başlayarak devam eder. Üstelik bu tür ibadetler en kolay şekilde sıralanmıştır. Hz Muhammed sav hadislerinden anlamak mümkündür.
"İslâm, beş esas üzerine bina kılındı; Allah'a ibadet edilmesi ve O'nun dışında her şeyin tekfir edilmesi, namaz kılınması, zekât verilmesi, hacca gidilmesi ve Ramazan orucunun tutulmasıdır." Bu hadislerin bütün rivayet zincirlerini Müslim tahriç etmiştir, bu rivayetlerden ilki Tirmizî'de İkincisi Buhârî ve Nesâî' Aynî Bedreddin şöyle izah eder: "İbadetler; ya şehâdet gibi kavlidir, ya oruç gibi bazı hususları terke mebnîdir, ya namaz gibi bedenîdir, ya zekât gibi malîdir yahut da hac gibi hem malî, hem bedenîdir." Bu yönüyle hadîs, bütün ibadet çeşitlerini içine almış olmaktadır.
Hadisteki sıralama dikkat edilirse, önemine göre bir tertibin varlığı da görülecektir. Her şeyin temeli imandır; bu bakımdan şehâdet önce zikredilmiştir. Namaz ise dinin direğidir. Zekât, Kur'ân-ı Kerim'de de hep namazla birlikte zikredilmiştir. Hacda ise hem malî, hem bedenî birçok zorluklar vardır, bu itibarla daha sonra zikredilmiştir.

YORUM YAZ
BU YAZI HAKKINDA YAPILAN YORUMLAR
Okur yorumları, kişilerin kendi görüşleridir. Bu yorumlardan sorumlu değildir.
YORUM YAZ - KİŞİLİK OLUŞUMU
Mustafa Örki - Diğer Yazıları
Bütün Mustafa Örki Yazıları