DİKKAT EKSİKLİĞİ

Abdil YAŞAROĞLU

13-03-2021
Bize yazmak için tıklayınız.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, davranışsal sorunlara neden olan zihinsel bir bozukluk. Birçok insan dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan insanların dikkatini hiçbir şeye veremediğini düşünüyor. Ama onlar sadece dikkatini “çok” veremiyor. Yani dikkatlerini yanlış şeylere ve aynı anda birçok farklı şeye veriyor. Öyle ki bazen 8 beyinleri varmış ve hepsinde 40’ar tarayıcı açıkmış gibi hissederler. Biriyle konuşurken beyinlerinde başka bir tarayıcı açılır ve başka bir şey düşünmeye başlarlar ve tüm dikkatleri de 3 saniye kadar o tarafa kayar.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan insanların enerjisi çok yüksek oluyor. Durmadan kıpırdamak ve hareket halinde olmak isterler. Talimatları yerine getirmekte zorlanırlar ve çoğunlukla dikkatleri dağılır. Bu da başladıkları şeyleri bitirmelerini engeller hatta bazen de başlayamadıkları anlamına gelir.

*

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) dikkatsizlik, hiperaktivite ve dürtüsellik yakınmalarının bulunduğu ve çocukluk çağı psikiyatrik bozuklukları arasında en sık tanı konan bozukluktur. Hastalık, kişinin sosyal ilişkilerini, eğitim ve meslek hayatını olumsuz yönde etkiliyor.

Çocuklarda yaygınlığı%3-7arasında değişirken çocukluk çağında dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı alan bireylerin ortalama%30-50‘sinde erişkin döneminde de semptomları devam ediyor. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı olan yetişkinlerde anksiyete bozukluğu, duygu durum bozukluğu, öfke kontrolü problemleri, madde kötüye kullanımı ve kişilik bozukluğu gibi bozukluklar sıklıkla eş tanı olarak bulunur.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu’nun tanıya yönelik değerlendirmesinde ve tedavi sürecinde öğretmenlerin görüşleri, desteği ve dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu’na ilişkin doğru bilgilendirilmeleri oldukça önemli bir yer tutar. Ancak günümüzde çok sayıda okul dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı konan çocukları okula kabul etmemek için çaba göstermekte. Pek çok anne-baba da damgalama ve ayrımcılık korkusuyla çocuklarında dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı varlığını gizleme eğiliminde olmaktadır.

*

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu olan birey çoğu zaman hareket halindedir ve çok konuşur. Davranışlarını ortama ve sonuçlarına göre düzenlemekte ve yönlendirmekte zorluk çekerken aklına gelen ilk şeyi yapma eğilimi gösterir. Dağınıktır, yazı yazmada zorluk çeker, sosyal ilişkilerde güçlük yaşayabilir, uyaranlar arasında seçim yapamayabilir ve tutarsızlık söz konusu olabilir.

*

Her şeyin temeli doğru teşhistir. Önemli olan sorunu en kısa zamanda görebilmek ve bir uzman yardımıyla bu sorunun çözümü için gereken adımları atmaktır. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun tedavi sürecinde işbirliği çok önemlidir ve ilaç tedavisinin yanı sıra anne ve babanın eğitilmesi ve okulla işbirliği, çocuğun bireysel tedavisi (Çocuğun gereksinimine göre bilişsel davranışçı teknikler, ders çalışma becerileri, sosyal beceri eğitimi vb.) sorunun çözülmesine katkı sağlayacaktır.

*

Bu sorunun tedavisi için kullanılmakta olan ilaçlar bir şey yapmadan önce durmayı sağlayan sistemi uyarırlar, yani fren merkezini çalıştırırlar. Böylece normalde zaten olması gereken düşünme süresi kazanılır. Bundan sonra kontrol çocuğun elindedir. Dersi dinlemek istiyorsa, ilaç daha dikkatli dinlemeye yardımcı olacaktır. Ama arkadaşıyla konuşmayı tercih ediyorsa ilaç buna engel olamaz. Çocuğun söz dinlemesi ve uyumlu olması ise anne-baba ve öğretmenle aralarındaki sıcak, sevecen ilişkiye bağlıdır. Bunu sağlayabilmek için anne-baba ve öğretmenlerin bu sorunun doğasını iyi anlamaları ve nasıl davranmaları gerektiğini iyi bilmeleri gerekir.

İlaçlar bu sorun kişinin yaşamını önemli ölçüde etkileyecek boyutta ise kullanılır. Sorunların çözümü için tek başına yeterli olmazlar. İlaç, anne ve baba eğitimi, çocuğun bireysel terapisi, okulla işbirliği gibi çok yönlü bir tedavi sistemi ile % 90 başarıya ulaşılır.

*

Her zaman akılda tutulması gereken şey her çocuğun kendine özgü olduğudur. Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocukların bazıları aşırı hareketlidir, bazısı değildir. Kimisinin davranış problemleri vardır, kimileri sadece dikkatini toplamada ve başladığı işi bitirmede zorluk çekerler. Tanısı, eşlik eden diğer sorunları, aile ve çevrenin özellikleri, bulunduğu okulun özellikleri bir bütün olarak göz önünde bulundurularak her çocuk için özel bir tedavi programı hazırlanmalıdır.

YORUM YAZ
BU YAZI HAKKINDA YAPILAN YORUMLAR
Okur yorumları, kişilerin kendi görüşleridir. Bu yorumlardan sorumlu değildir.
YORUM YAZ - DİKKAT EKSİKLİĞİ
Abdil YAŞAROĞLU - Diğer Yazıları
Bütün Abdil YAŞAROĞLU Yazıları