etiler poyrazoğlu otomotiv
12 Aralık 2019 Perşembe

Vuslat Yıldönümü'nde: Mevlâna’dan Seçme Sözler ve Yorumları ADAM OLMAYANLARDAN UZAK DURMAK GEREKİR!

Önder Göçgün

17-12-2018

377- Adam olmayanları, adam olanların hatırı için bırak! Senden uzak olsunlar, diledikleri yere gitsinler.

Türkçede, "adam olmak" deyiminin kazandığı anlam; "iyi yetişmiş, aklı başında, gelişmiş, olgun kimse haline gelmiş olmak"tır. Bu kimseler ne söylediğini, ne yaptığını iyi bilen, sağduyu sahibi, söz ve davranışları kontrollü, dengeli, aklıbaşında insanlardır. Özetle adam olmak, insani değerlerle dolu hale gelmiş bulunmak demektir. Bundan uzak kimselere ise, "kaba saba, nobran, egoist, bencil, ham, gelişmemiş", kısacası "görgüsüz" adı verilmiştir.

Hz Mevlâna, Mesnevî'nin 4. cildinde yer alan yukarıdaki sözüyle işte bu önemli gerçeğe parmak basarak; adam olmayan, yani ne dediğini, ne yaptığını bilmeyen kaba saba, ham, gelişmemiş, bencil, görgüsüz kimselerden uzak durulmasını öğütlüyor ve bunun "adam olanların hatırı için", yani aklıbaşında, gelişmiş, seçkin, olgun insanların hatırı için, onların yüzü suyu hürmetine olsun yapılmasını istiyor.

Bu sözde, kendisinin karşılaştığı olumsuz, görgüsüz tiplerin, hakarete varan söz ve davranışlarının payı olduğu muhakkaktır. O da bunlardan, yani ıslahı, düzelmesi mümkün olmayan adam kılıklı kaba, görgüsüz yaratıklardan (!) uzak durmanın daha doğru olacağını düşünerek böyle konuşmuştur.

Bilindiği üzere, sosyal bir gerçek olarak, toplum hayatında insan görünmekle, gerçek anlamda insan olmak farklı şeylerdir. Birini ötekine karıştırmamak gerekir. Onun için Hz. Mevlâna bu gerçeği, bir başka sözünde:

"Çok adam gördüm, dışında elbisesi yok: çok elbise gördüm, içinde adam yok!"

tarzında, çok derin anlamlı bir şekilde dile getirir. Çünkü makam, servet, şöhret sahibi olmak başka; adam olmak ise, çok daha başkadır.

Ziya Paşa da aynı konu etrafında, gerçek anlamda insan olmanın ve böyle kimseleri bulmanın güçlüğüne temasla:

Dehri arasan binde bir âdem bulamazsın

Âdem görünen harları âdem mi sanırsın

(Bütün dünyayı dolaşsan, insanlığın üstün vasıfları, nitelikleri ile donanmış bin kişide bir kişi bulamazsın; -onun için- insan görünen eşekleri insan mı sanırsın? Yani şu dünyada faziletli, erdemli, aklıbaşında, sağduyu sahibi, asil, olgun insan çok azdır.

Bu bakımdan, her adam kılıklı, karşıdan bakınca insan görünen kimseyi, gerçek anlamda insan zannetme, onları adam yerine koyma!)

demekten kendini alamamıştır.

YORUM YAZ
BU YAZI HAKKINDA YAPILAN YORUMLAR
Okur yorumları, kişilerin kendi görüşleridir. Bu yorumlardan sorumlu değildir.
YORUM YAZ - Vuslat Yıldönümü'nde: Mevlâna’dan Seçme Sözler ve Yorumları ADAM OLMAYANLARDAN UZAK DURMAK GEREKİR!
Önder Göçgün - Diğer Yazıları
Bütün Önder Göçgün Yazıları