etiler poyrazoğlu otomotiv
12 Aralık 2019 Perşembe

SORULARA CEVAPLAR (1)

Önder Göçgün

05-03-2018

Soru: “Zaman zaman kulağımıza gelen “basiret basarı” tabiri hakkında bilgi verirseniz sevinirim. İyi günler dileklerim ve saygılarımla. Kemalettin Gülsever”

Cevap: Sorduğunuz ifadede yer alan “basiret”; idrak, zekâ, anlayış, kavrayış, yüksek sezgi gücü ile olacakları kestirip, ileriyi görebilme, kısacası “kalp gözü” veya “gönül gözü” demektir. Eskiler buna, “anlayışlı olma, çabuk sezme” anlamında “feraset” adını da vermişlerdir. “Basar” ise, başta bulunan ve görme işlevini üstlenmiş organ olan “göz” demektir. Kalp gözü ile gönül gözü açık olan kimseler için Hz. Mevlâna, “çift gözlü insan” ifadesini kullanıyor. Böyle olmayanlara ise, Mesnevî’nin 4. cildinde “tek gözlü insan” diyerek:

“Tek gözlü insan, içinde bulunduğu yerden ve zamandan başkasını görmeyen, dar görüşlü kimsedir. Bu kimsenin, hayvan gibi ileriden, geriden haberi yoktur.”

hükmüne ulaşıyor ve bu sözleriyle insan için önemli bir gerçeğe işaret ediyor. Buna göre, tek gözlü kimse, içinde bulunduğu zaman ve zeminle, yani o an ve o yer ile sınırlı görüş açısına sahip, anlayışı kıt, dar görüşlü sıradan bir varlık durumundadır. Çift gözlü insan ise, geniş bir yer ve zaman anlayışına sahiptir; bu çerçevede ileri görüşlü, seçkin ve olgun bir kişilik sergiler.

Çift gözlü insan, hem başındaki biyolojik, maddi gözü ve hem de içindeki, manevi gönül gözü açık olan insan demektir. Baş gözü açık olan bir kimsenin gönül gözü kapalı, yani uykuda ise, onun bütünüyle gerçekleri görüp algılaması mümkün değildir.

Günlük sosyal hayat şartları içinde, sadece baş gözü açık olan; böylece, dünyayı ve olayları yalnız fizikî açıdan görüp değerlendirerek hüküm veren nice insan vardır. Gönül gözü kapalı olanlar, yüce gerçekleri derinliğine ve genişliğine kavrayıp değerlendirmekten, dolayısıyla seçkin ve olgun kimseler olmaktan uzaktırlar. Bunlar için eskiler, “basiret basarı kapalı” demişlerdir.

(Devam edecek)

YORUM YAZ
BU YAZI HAKKINDA YAPILAN YORUMLAR
Okur yorumları, kişilerin kendi görüşleridir. Bu yorumlardan sorumlu değildir.
YORUM YAZ - SORULARA CEVAPLAR (1)
Önder Göçgün - Diğer Yazıları
Bütün Önder Göçgün Yazıları