poyrazoğlu otomotiv etiler
13 Temmuz 2020 Pazartesi

SORULARA CEVAPLAR

Önder Göçgün

02-06-2020

Soru: Acaba milli edebiyat nedir ve nasıl olmalıdır? Açıklamanız ricasıyla saygılarımı arz ederim. Mustafa Pekmezci

Cevap (1): Mustafa Bey, güzel sorunuzun en güzel ve anlamlı cevabını ünlü sosyolog şair ve yazarımız merhum Ziya Gökalp'ın tespitleriyle vermek isterim.

Ziya Gökalp'a göre, edebiyatın millileşmesi, öncelikle bir terbiye, yani eğitim öğretim konusudur.

Çünkü, bizde Halk Edebiyatı ve Batı Edebiyatı olmak üzere iki ayrı dalda eserler ortaya konulmuştur. Gökalp bunlara "müze" adını vermektedir. Onun için Türkçü, yani milliyetçi şair ve yazarlar bir yandan halkın güzel eserlerini, öte yandan batının şaheserlerini, yani en önde gelen başarılı eserlerini model olarak almalılar ve ona göre eserler ortaya koymalıdırlar. Gerçekleştirilecek ilk çalışmalar, bir çıraklık döneminin eserleri olacaktır. Bu gerçekleştirilmeden edebiyatımız ne millî olabilir, ne de gelişip olgunlaşabilir.

Buna göre edebiyatımız bir taraftan halka doğru, diğer yandan da batıya doru gitmek zorundadır.

Gökalp bundan sonra, "Halk edebiyatı ne gibi şeylerdir?" sorusunu ortaya atarak, buna da şu karşılığı vermektedir:

"Halk edebiyatı; önce masallar, fıkralar, efsaneler, menkıbeler, üstureler (halk deyişleri); ikinci olarak atasözleri, bilmeceler; üçüncü olarak mâniler, koşmalar, destanlar, ilâhiler; dördüncü olarak Dede Korkut Kitabı, Âşık Kerem, Şah İsmail, Köroğlu gibi hikâyelerle Ceng-nâmeler; beşinci olarak Yunus Emre, Kaygusuz, Karacoğlan, Dertli gibi tekke ve saz şairleri; altıncı olarak Karagöz ve Nasrettin Hoca gibi canlı edebiyatlardır."

(Devam edecek)

YORUM YAZ
BU YAZI HAKKINDA YAPILAN YORUMLAR
Okur yorumları, kişilerin kendi görüşleridir. Bu yorumlardan sorumlu değildir.
YORUM YAZ - SORULARA CEVAPLAR
Önder Göçgün - Diğer Yazıları
Bütün Önder Göçgün Yazıları