etiler poyrazoğlu otomotiv
19 Eylül 2018 Çarşamba

SELİM'LER

Tarık Barbaros Pilevne

05-04-2018

“Tarihin muazzam takı altından, / Ağır ve şahane geçti Selim'ler. / Bellerde palalar altın kabzalı, / İri kavuklarda iri dilimler…” (Arif Nihat Asya) Onlar, Selim’ler; Doğu’nun Mukaddes Halifesi, Batının Grand Sinyor'u idiler, üç kıtanın cihangir İmparatoruydu onlar. Kralları tahtından indirip tahtına oturtuyor, Hint ve Atlas Okyanusuna kadar etkili oluyorlardı. Akdeniz ve Karadeniz ise içdenizleriydi…

Ömer Seyfettin’in “Topuz” adlı öyküsünü anımsıyorum: Sultana isyan edip egemenliğini ilan eden Voyvoda’ya, İstanbul’dan bir elçi gönderilir. Bir kaç muhafızıyla saraya gelen elçi, yanında topuz, davul, tuğ ve sancak gibi hükümranlık alametleri taşımaktadır. Diğerleri despotun önünde bağlılıklarını bildirip çekilirken, Sultanın temsilcisi huzura alınır. Osmanlı, bütün heybeti ve özgüveniyle ilerler ve elinde taşıdığı topuzu aniden karşısındakinin başına indirir. Tahtın önüne cansız yığılan talihsizi iterek serinkanlıca tahta oturur. İki yanında silahlı ve gösterişli birer Yeniçeri vaziyet alır, sancak hürmetle kılıfından çıkarılıp tuğla birlikte tahtın başucuna dikilir. Salondaki kesin sessizliği davulun tok sesi bozar ve gürleyen bir ses şöyle der: “Efendimize karşı gelenlerin sonu budur. Buraya kendilerinin fermanı ile Sancakbeyi olarak atandım, şimdi bana biat ediniz!” Bu kararlılık, güç ve cesaret sahnesini donakalıp izleyenler, korku ve dehşet içinde bu üstün otoriteye boyun eğerler…

Onlar, en çok Mehmet ve Selim adlarını almışlardı. İri kallavi burunları, çökük ve geniş omuzları, derin ve mahzun bakışlarıyla şimdi tarihin trajik penceresinden bakıyorlar bizlere. Selim, sakin ve yumuşak tabiatlı, ağırbaşlı bir anlam içeriyor. Oysa onların en ünlüsü Sultan 1. Selim, “Yavuz” namı yanında birçok sadrazamının kellesini de almıştı. Taht için öylesine hırslı ve azimliydi ki, babası Sultan 2. Beyazıt'ı zehirleterek öldürdüğü söylenir. Fakat şair duygusallığını da terk edemez: Şirler pençe-i kahrımda olurken lerzan, / Beni bir gözleri ahuya zebun etti felek…

Kahredici pençesinde aslanları titreten Yavuz Sultan Selim, bir ceylan bakışlının zebunu olmuş… Fatih Sultan Mehmet de şair padişahlardan; “Avni” mahlaslı duygusal şiirler yazdı. Ancak Lord Kinross’un yazdığına göre, zerzevat bahçesindeki bir salatalığını yediğinden kuşkulandığı bahçıvanın karnını yarıp bakmaktan geri kalmadı. Sinan Bey'e atfedilen ve Topkapı Sarayı kitaplığında bulunan portresinde, bir elinde gücünü simgeleyen kement, diğerinde zekâ ve zarafetin temsilcisi bir gül tutar. Zekâsı, bilgisi ve kararlılığı ile Avrupalı kralların korkulu rüyası olan ve Venedik casusu saray hekimlerince zehirlenerek öldürüldüğü rivayet edilen Sultan Mehmet; Devletin bekası ve nizam-ı âlem için kardeş katline cevaz vermişti. “Ahfadımdan her kime saltanat müyesser ola...” Diyerek başladığı ünlü fermanına dayanarak Sultan 3. Mustafa cülus günü eşiktekinden beşiktekine kadar on dokuz kardeşini boğdurttu…

Sultan Selim’ler çok, yerimiz ise dar; Batının “Muhteşem Süleyman” olarak tanıdığı Kanuni'nin oğlu Avcı Selim, (Sarı Selim) tam bir zevk ve sefa insanıydı, devlet adamı olarak silik bir kişiliği vardı. Kırk iki yaşında kendisine müyesser olan Osmanlı tahtında sekiz yıl oturdu. 3. Selim ise yenilikçi ve yine şair, Kabakçı Mustafa isyanında öldürülüyor. Onlar; kudretli ve zayıf, cesur ve korkak, özgür ve tutsak, dahi ve deli ama birer fani olarak, tarihin tantanalı yolundan gurur ve ihtişamla geçtiler. Tarihimizin muhteşem unsurlarıydılar ve bizlere manevi bir güç ve tarihsel haz veriyorlar. Evrenin, kaderin ve zamanın gidişatıyla, Osmanlı saltanatının yerine pırıl pırıl bir Devlet ve millet egemenliği kuruldu. Sultan Selim'leri tarihteki onurlu yerlerinde muhafaza ederek, Türkiye Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'e en derin saygı ve şükranlarımızı sunmalıyız. Son söz yine baki olan halkın ve onun “hoş sedası” ozanın; Şalvarı şaltak Osmanlı, / Eğeri kaltak Osmanlı, / Ekende yok biçende yok, / Yiyende ortak Osmanlı…

YORUM YAZ
BU YAZI HAKKINDA YAPILAN YORUMLAR
Okur yorumları, kişilerin kendi görüşleridir. Bu yorumlardan sorumlu değildir.
YORUM YAZ - SELİM'LER
Tarık Barbaros Pilevne - Diğer Yazıları
Bütün Tarık Barbaros Pilevne Yazıları