etiler poyrazoğlu otomotiv
26 Ağustos 2019 Pazartesi

OBEZİTE & UYKU

Gülnur PÜRDİK

15-12-2018

Uyumak ve yemek insanların hayatta kalması için önemli olan davranış türlerindendir. Bu iki sürecin aynı anda yapılamadığı açıktır ve ortak düzenleyicileri olduğu görülmektedir. Uykunun hormon sistemimiz üzerindeki rolü yaklaşık olarak kırk yıl önce belirlenmiştir. Uyku süresinin kısalması ile obezite ve diyabet riskinin artması aynı zamana denk gelmektedir.

Uyku kısıtlanması, normal şartlarda uyunması gereken saatlerde uyanık kalınarak yemek yemek için daha çok vakitleri olması sebebiyle kalori tüketiminin artırır. Başka bir olası davranış, bireylerin kendini daha yorgun ve uykulu hissetmeleri gün içerisinde yüksek enerji içerikli yiyecek ve içeceklere yöneltir. Ayrıca yorgun hissetmek bireyi hareketsiz yaşama sürüklemektedir. Bir araştırma sonucuna göre bireylere 2 geceden fazla uyku kısıtlaması yapıldığında açlığın % 24, iştahın ise % 23 artmasına neden olmuştur. Beyin enerji için tamamen glikoza bağlıdır ve glikoz üretimini sağlamaktadır. Bu nedenle uyku-uyanıklık ve uyanık-uyku geçişleri ile ilişkili temel değişikliklerin glikoz düzenini etkilemesi sürpriz değildir. Yapılan bir başka çalışmada ise 6 gece boyunca 4 saat uyku uyuyan bireylerin vücutlarında glikoz kullanımının %30 oranında düştüğü görülmüştür. Beynin glikoz kullanımının azalması yatkınlığı olan bireylerde insülin direncinin ortaya çıkmasını kolaylaştırır. Ayrıca gece çalışan bireylerinde gündüz çalışan bireylere göre daha yüksek trigliserid ve kolesterol düzeyine sahip olduğu belirlenmiştir.

Obezitenin hızla artmasının temelde dengesiz beslenme uygulamaları ve hareketsiz yaşam gibi sosyal ve çevresel değişikliklerle ilişkilendirilmektedir. Ancak başka faktörlerinde değerlerinde değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu faktörlerin başında uyku yoksunluğu gelir.

Leptin hormonu, beyindeki enerji dengesi bilgisi merkezinin düzenlenmesini sağlar. Leptin hormonumuz tokluk seviyemizin artmasıyla ilişkilidir. Ve araştırmalar leptin hormonun uyku üzerinde direk ilişkisi olduğunu göstermiştir. Bu hormon uyku süresince uyanıklık durumuna göre daha yüksek seviyelerde seyretmektedir. Yani kaliteli uyku uyumanız iştah kontrolünde çok önemli.

1 saat az uyku uyumanızın enerji ihtiyacınızı 385 kalori azalttığını biliyor muydunuz …?

Kortizol, kan şekerini düzenleyici yollar üzerinde etkisi bilinen bir hormondur. Toplum olarak stres düzeyinin artışa geçtiği son dönemlerde kortizol seviyeleriniz artmış olabilir. Her hormonun bir çalışma zamanı olduğu unutulmamalıdır. Normalde sabah saatlerinde aktif olan kortizol hormonunun, geceleri artışa geçmesi uzun vadede devam edecek olursa insülin direncini arttırabilir.

Obeziteyi önlemek için beslenme planınızı düzenlerken uyku saatlerinize de neden dikkat etmeniz gerektiğini sizlere aktarmayı başarabilmişimdir. Sağlıcakla kalın…

YORUM YAZ
BU YAZI HAKKINDA YAPILAN YORUMLAR
Okur yorumları, kişilerin kendi görüşleridir. Bu yorumlardan sorumlu değildir.
YORUM YAZ - OBEZİTE & UYKU
Gülnur PÜRDİK - Diğer Yazıları
Bütün Gülnur PÜRDİK Yazıları