etiler poyrazoğlu otomotiv
26 Ağustos 2019 Pazartesi

Mevlâna’dan Seçme Sözler ve Yorumları: DİLİNDE ÖVÜŞ, İÇİNDE SÖVÜŞ OLANLAR:

Önder Göçgün

04-03-2019

386- Dilinde övüş, içinde sövüş olandan hayır gelmez. Bu sözlerde ya şeytanlık vardır, ya da efsun (büyü).

Mesnevî’nin 4. cildinde yer alan bu sözünde Hz. Mevlâna, negatif, olumsuz insan tipinin iki önemli özelliği üzerinde duruyor. Bunlardan birincisi “dilinde övüş” olmasıdır. “Övüş”, bir kimsenin ya da nesnenin iyiliklerini, üstün taraflarını dile getirmek, böylece onun değerini yükseltmek demektir.

Aslında insani açıdan, söz ve davranışlarıyla beğenilen bir kimseyi methetmek, övmek, onu takdir ve teşvik etmek; aynı zamanda başkalarına örnek göstermek için de makul, yani akla uygun hareket olarak yerinde bir davranıştır. Ancak bu konuda işi, dalkavukluğa götürecek derecede abartılı hale getirmek, yanlıştır. Çünkü o zaman işin içine çıkara bağlı olarak riya, ikiyüzlülük karışmış olacaktır. Bunun karşılığı ise, eskilerin “tabasbus” adını verdikleri yaltaklanmak, yalakalık etmek, yani yaranmak amacıyla aşırı derecede övgüde bulunmak, hatta yerine göre alçakça yalvarmaktır. İşte Hz. Mevlâna’nın, ısrarla vurgulamak istediği de budur.

“Sövüş” ise, küfür ve hakaret ederek karşısındaki hor ve hakir görme, insanların namusu, şerefi, haysiyeti, yani onuru, kişilik hakları ile oynayarak onları aşağılamak anlamını taşır. Bunda temel hareket noktası, art niyetli yaklaşımlarla kötü duygu ve düşünceler olduğu için “sövüş”, bütünüyle negatif enerji yüklü, tam bir olumsuzluklar yumağıdır. Buna bağlı şekilde, “içinde sövüş olmak” da; kalbini, gönlünü kötü niyetlerle dolu hale getirmektir.

Onun içindir ki Hz. Mevlâna, üç günlük dünya hayatında çıkarı için ikiyüzlü bir şekilde güçlülere dalkavukluk, yalakalık eden; bunun yanısıra, -çoğu güçlü olmayan- insanların da onuru ile oynayarak onları aşağılayan kimselerden asla hayır gelmeyeceğini, dolayısıyla bunlardan uzak durulması gerektiğini hatırlatıyor.

Çünkü ona göre, “dilinde övüş, içinde sövüş olan” böyle birisinin sözlerinde ya şeytanlık, ya da efsun (büyü) vardır.

“Sözde şeytanlık olmak”; kurnazca düşüncelerle, sırf çıkar sağlamak amacıyla samimiyetsiz bir şekilde değersiz bir kimseye değer vermek, sözleriyle onu değerliymiş gibi göstermektir.

“Sözde efsun olmak” ise; sözdeki şeytanlıkla, yani abartılı ifadelerle dolu yalan-dolanla, çıkar sağlayacağı kimseyi büyülercesine ikna etmek; böylece, onda olmayan hasletleri, özellikleri, üstün nitelikleri varmış gibi göstererek, kendisini bu yolda inandırmaktır.

Sonuçta; böyle şarlatan, kandırmayı adeta meslek edinmiş iki yüzlü tiplerden kimseye hayır gelmeyeceği gerçeği önemle vurgulanmış oluyor.

YORUM YAZ
BU YAZI HAKKINDA YAPILAN YORUMLAR
Okur yorumları, kişilerin kendi görüşleridir. Bu yorumlardan sorumlu değildir.
YORUM YAZ - Mevlâna’dan Seçme Sözler ve Yorumları: DİLİNDE ÖVÜŞ, İÇİNDE SÖVÜŞ OLANLAR:
Önder Göçgün - Diğer Yazıları
Bütün Önder Göçgün Yazıları