etiler poyrazoğlu otomotiv
19 Temmuz 2018 Perşembe

LAZLARIN TARİHİ

Tarık Barbaros Pilevne

03-05-2018

Tarihte Doğu Karadeniz kıyılarında hükmetmiş devletin adı Kolhida krallığıdır. Bu uygarlığa ait yapıtlardan binlerce yıllık bu uygarlığın, Megrel –Laz veAbaza halklarının eseri olduğu anlaşılır. Kolhida Devleti, MÖ 6. yüzyıldan MÖ 1. yüzyıla kadar çeşitli kabileleri birleştirir. Birinci yüzyılda Kafkaslardan Batıya doğru kıyı boyunca büyük bir göç dalgası olur veLazlar Doğu Karadeniz bölgesine yerleşip, diğer halklarla birlikte Kolhida devletinin çatısı altında birleşirler. 63 yılında Pontos devletinin ortadan kalkması ile daha Batıya göçen Lazlar, Trabzon sahiline kadar yayılır ve Pontos devletinin tamamen tarihten silinmesine neden olur. Roma İmparatorluğu, kendi sınırlarının ötesinde kalan Kolhida’daki Megrel – Laz, Abaza yönetimini hudut krallığı haline getirir ve bu devleti Lazika Krallığı olarak adlandırır. “Laz” ismi de bundan sonratarih sayfalarına geçer.

Hıristiyanlık 523 yılında Lazika’da resmi din olarak kabul edilir. 542 yılındaLazlar, Bizans‘a karşı Pers ordusuyla ittifak yapar. 6. yüzyıldaki bu sıkıntılı dönemde bazı bölünmeler olur ve Lazlar Çoruh, Megreliler ise Riyon vadilerinde yoğunlaşırlar. Boşalan yörelere Arap istilasından etkilenen Acara Gürcüleri yerleşir. Böylece Megreliler ileLazlar arasında bir ara bölge oluşur. 689 yılında Lazika Krallığıtarih sahnesinden silinir. 8. yüzyılda Doğu Karadeniz kıyı şeridindenüfusunu Megrel - Laz, Abaza ve bölgeye yerleşen Gürcülerin oluşturduğu Abhazya Krallığı kurulur. Gürcüler, bu kez Pers baskısından ötürü Tiflis’i terk ederek batıdaki komşularına sığınırlar. Gürcü kraliçesi Tamarra devrinde yeni bir akın ile bölge tamamenGürcü yönetimine girer. 1204 yılında ise günümüz Pazar ilçesinden Batum’a kadar olan bölgede Lazika Theması (Özerk Bölgesi) kurulur.

M. Recai Özgün, “Lazlar” adlı eserinde Laz Themasının Osmanlı hâkimiyetine girmesini şöyle anlatır; “Fatih Sultan Mehmet Han, Trabzon Rum Devleti’ne son verdiği zaman Trabzon’dan Pazar’a kadar olan bölgeyi ele geçirdi. (1461) Daha sonra Yavuz Sultan Selim, Çaldıran Savaşı’ndan sonra Sinan Paşa komutasındaki birliklerle Pazar’dan Batum’a kadar olan bölgeleri Osmanlı egemenliğine aldı. (1514)” Sinan Paşa'nın Laz temsilcilerine dinlerini değiştirmeyi teklif ettiği fakat bunun o zaman kabul edilmediği, Osmanlı’nın Lazlara dinlerini değiştirme konusunda baskı uygulamadığı, Lazların 1640 yılına kadar kendi istekleriyle İslam dinini kabul ettikleri bilinir.

Lazlar tarihte ender görülen bir şekilde Osmanlı Devleti'ni kendi devletleri olarak görürler ve en zor zamanlarda bile Osmanlı’nın aleyhine hiçbir eylemde bulunmazlar. Bunda Osmanlı’nın ırkçı olmayan Devlet yönetim tarzı etkili olmuştur. Trabzon’dan Batum’a kadar olan bölge, 1923'e kadar Lazistan sancağı olarak adlandırılmaktaydı. Osmanlı Devleti ve Rusya arasında 1877–1878 yılları arasında çıkan ve tarihte 93 Harbi denilen savaşlar, hem batıda (Balkanlar'da) hem de doğuda (Kafkasya’da) sürer ve Lazlar, Osmanlı Devleti'yle birlikte Ruslara karşı savaşırlar. Savaşın sonunda imzalanan Berlin Antlaşması'yla Kars – Ardahan - Batum - Artvin ve doğusu elden çıkar ve burada yaşayan Müslümanlar ve özellikle Lazlar ülkemizin Batı kesimlerine Bursa, Düzce, Akçakoca, Yalova, Sapanca, Adapazarı, Karamürsel dolaylarına yerleştirilirler. Bu bölgeye yerleşen Lazların, kültürlerini ve dillerini Doğu Karadeniz’deki Lazlardan daha iyi korudukları söylenir… Kaynak: Lazlar(M.Recai Özgün )

YORUM YAZ
BU YAZI HAKKINDA YAPILAN YORUMLAR
Okur yorumları, kişilerin kendi görüşleridir. Bu yorumlardan sorumlu değildir.
YORUM YAZ - LAZLARIN TARİHİ
Tarık Barbaros Pilevne - Diğer Yazıları
Bütün Tarık Barbaros Pilevne Yazıları