etiler poyrazoğlu otomotiv
19 Temmuz 2018 Perşembe

KAOS: DÜZENSİZLİĞİN DÜZENİ

Tarık Barbaros Pilevne

18-01-2018

1996 yılında yayınlanan ilk şiir kitabımın adıydı. Antik Yunan felsefesinde, evrenin yaradılış anını anlatan “chaos”un bir sonraki aşaması, yani oluşmuş, oturmuş evreni tanımlayan sözcük “kozmos”dur. Günlük dilde dağınıklık, kargaşa, başıbozukluk, keşmekeş, düzensizlik karşılığı olumsuzluklar olarak adlandırılıyor.

Oysa Kaos, denetlenemeyen, öngörülemeyen küçük değişimlerin büyük sonuçlara yol açtığı veya büyük değişikliklerin aniden etkisini yitirdiği bir dünyada, bilimcilerin dilinde farklı anlamlar kazanıyor. Hareketler, taşınmalar ve doğumlarla; büyümeler, yıpranmalar, başkalaşmalarla; onarmalar, kırılmalar, yıkılışlar, patlamalar, heyelanlarla ilgi kuruyor.

Kaos için en kısa ve etkili olan “Düzensizliğin Düzeni” tanımıdır. Kalıpsız, benzersiz olan her parça, bir bütünü oluşturup onu geliştirir. Kaos; kuralsız bir başlangıcın, tahmin edilemez bir gelişimin ve artan bir karmaşıklığın, adına evren denilen bir muhteşem sistemin düzensizliğindeki artışın göstergesidir. Mikro evren ve makro evren arasındaki yapılar, dinamik bir sistemin karmaşık ilişkilerinin ürünüdür.

Doğada başlangıcı olan her varlık, kendisi için programlanan bir süreç yaşar. Büyüme, gelişme ve çoğalma, zamanla karmaşık bir yapılanmayı doğurur. Doğadaki bu karmaşa, yalın anlamıyla anarşiyi değil, aksine birbiri ile uyumlu, işbirliğinde, birbirini destekleyen ve mükemmel bir estetiği içinde barındıran olgudur.

Karmaşık süreçlerin bildiğimiz fiziksel ve matematiksel kurallara tutsak olmaması, özgürlük kavramının doğadaki en doğru anlatımıdır. Sistemdeki hiçbir eleman bir diğerinin gelişimini engellemez. Her farklılık bütünü daha da zenginleştirir. Kaosta oluşan düzeni zihinlerimizde formüle edemeyişimiz, ona bir düzensizlik sıfatı da eklememize neden olur. Sezdiğimiz, ancak henüz anlayamadığımız planlar ve hesaplar, yaradılışın özünde mevcuttur. Gerçeğe ilgi duymak, dünyayı oluşturan ve onu bir arada tutan gizemli, tahmin edilemez hareketi bir anlığına görmenin yoludur. Doğayı izlerken bakışlarımızı ayrıntılara, bütünün parçalarına, hatta bu parçaların daha küçük unsurlarına yöneltmeliyiz.

O zaman daha zengin ve görkemli bir sahne açılabilir gözlerimizin önüne. Gördüklerimizi açıklayamamamız ve bu büyük kaosu oluşturan değişimleri tahmin edemeyişimiz ise yaşama ve evrene bakışımızı oluşturur, ona bir gizem katar, bilime ve sanata kapılar açar…

YORUM YAZ
BU YAZI HAKKINDA YAPILAN YORUMLAR
Okur yorumları, kişilerin kendi görüşleridir. Bu yorumlardan sorumlu değildir.
YORUM YAZ - KAOS: DÜZENSİZLİĞİN DÜZENİ
Tarık Barbaros Pilevne - Diğer Yazıları
Bütün Tarık Barbaros Pilevne Yazıları