etiler poyrazoğlu otomotiv
11 Aralık 2019 Çarşamba

DENİZLİ’DE  İPEK  BÖCEKCİLİĞİ  VARDI

Atilla Sezener

08-11-2019

Denizli’de bir zamanlar yaygın olarak ipek böcekciliği yapılırdı. İnsanımızın yazılı kültürü gelişmediğinden, işin başlangıcını tespit mümkün olmadı. Yalnız kesin olan bir bilgi varsa bu iş Cumhuriyetten çok önceye dayanıyor. İpek işini Leodikya’ya kadar dayandıranlar da var.

İlk kez Çin’de bulunup geliştirilen ipek böcekçiliği, iklimi uygun olan bütün bölgelere yayılmıştır. Türkiye’de bu işin başkenti Bursa’dır.

Denizli’nin yanı sıra başta Buldan olmak üzere ilimizin pek çok yerinde yaygın olarak yapılıyordu.

Denizli’ye tohumlar Japonya ve Bursa’dan geliyordu.

Denizli 50’li yıllara kadar hemen tek katlı yığma evlerle doluydu. Bu bahçeli evlerin etrafını yüksek duvarlar çevirir ve mutfak bahçenin en ucunda bulunurdu. Birçoğundan arık geçerdi. Bir kısım evde içme suyunu temin için tulumbalar vardı. Tulumbasızlar ise hemen her sokakta akan artezyen sularından yararlanırdı.

Bazı aklı evveller bahçelerini betonla kaplatıp, kışın soğuktan yazın sıcaktan sıkıntı çekerlerdi. Betonu reddedenler ise daha akıllı olup, toprakla temas ve onun nimetlerinden çokça yararlanırlardı. O bahçelerde birçok meyve ağacı yanı sıra, sayısız renkte ve çeşitte çiçekler ve ayrıca patlıcan, domates, kabak, biber gibi sebzeler yetiştirilirdi.

İpek böceğinin tartışmasız bir numaralı hammaddesi olan dut ağacı da pek boldu. Dut ağaçları Kayalık’tan Çaybaşı caddesine kadar tüm caddelerde sıra ile ekilmiş ve büyütülmüştü. Sonradan bunlar maalesef söküldüler.

Tarım Bakanlığına bağlı İpekböcekciliği İstasyonu Çaybaşı Caddesindeydi. Son müdür Hayri Tuncer’di. 1950’li yıllarda bu istasyon kapatıldı ve Denizli’de İpek böcekciliği işi yavaş yavaş bitti.

Doğal yollarla elde edilen ipeğin masraflı, zaman alıcı oluşu ve tüketime yetersizliği karşısında yeni yollar bulundu..Bu durumda kavak, göknar, söğüt gibi selülozca zengin ağaçlardan kimyasal yollarla suni ipek elde edilerek piyasaya verildi. Daha sonraları petrol ve başka maddelerden sentetik liflerle piyasa iyice dolduruldu. Böylece mertlik bozuldu.. Denizlide ipek böcekciliği işi tarihin derinliklerinde kayboldu.

YORUM YAZ
BU YAZI HAKKINDA YAPILAN YORUMLAR
Okur yorumları, kişilerin kendi görüşleridir. Bu yorumlardan sorumlu değildir.
YORUM YAZ - DENİZLİ’DE  İPEK  BÖCEKCİLİĞİ  VARDI
Atilla Sezener - Diğer Yazıları
Bütün Atilla Sezener Yazıları